Þessi spurning kemur oft í kjölfar sjávarútvegumræðunnar en hún er í raun víðtækari — hún snýst um hvort ESB-aðild þýði að missa fullveldi yfir náttúrulegum auðæfum hafsins umhverfis Ísland.
Skýrt svar er nei. Fullveldi yfir efnahagslögsögunni — 200 mílna svæðinu umhverfis Ísland — tilheyrir Íslandi samkvæmt alþjóðalögum (hafréttarsamningi Sameinuðu þjóðanna). ESB-aðild breytir þessu ekki. Hafsbotninn, jarðefnaauðlindir, jarðvarmi frá neðansjávaruppsprettum og erfðaauðlindir sjávar eru áfram undir íslensku fullveldi.
Það sem sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB hefur áhrif á er stjórnun lifandi sjávarauðlinda — nytjastofna — innan þess svæðis. Eins og fjallað er um í öðrum kortum hér, er þessu stýrt í gegnum kvótakerfið þar sem hlutdeild Íslands yrði samið um og tryggð sem hluti af aðildarsamningnum. En nytjastofnarnir eru eina náttúruauðlindin sem fellur undir sjávarútvegsstefnuna. Allt annað — réttindi til sjávarnámavinnslu, endurnýjanleg sjávarorka, líftæknileit — er áfram á forræði aðildarríkisins.
Sönnunargögnin innan ESB eru skýr. Danmörk hefur stýrt olíu og gasi í Norðursjó sem fullt ESB-ríki í yfir fimm áratugi. Námaiðnaður Svíþjóðar — járn, sjaldgæfar jarðefni — er algjörlega á forræði Svíþjóðar. Víðfeðmar skógarauðlindir Finlands eru á forræði Finna, ekki Brussel. Í hverju tilviki hefur fullveldi yfir náttúruauðlindum verið varðveitt án ágreinings.
Hafsvæði Íslands er gríðarlega stórt miðað við íbúafjölda — ein stærsta efnahagslögsaga Norður-Atlantshafsins. Þetta er raunveruleg þjóðareign. En verndun hennar krefst ekki þess að vera utan ESB. Hún krefst þess að semja um aðildarskilmála sem draga skýra línu á milli þess sem fellur undir sjávarútvegsstefnuna (fiskikvótar) og þess sem er alfarið á íslensku forræði (allt annað). Sú aðgreining er vel staðfest í ESB-lögum og staðfest af áratuga reynslu aðildarríkja.
Heimildir: Hafréttarsamningur SÞ (UNCLOS), gr. 56 og 77; sáttmáli um starfshætti ESB, gr. 4 (sameiginleg forræðissvið); reglugerð ESB 1380/2013 um sjávarútvegsstefnuna; framkvæmdastjórn ESB, „Sovereignty and natural resources in the EU" greining 2024.